Ο χρόνος πιέζει: μαζί με την αμερικανική ριζοσπαστική αριστερά ενάντια στην τεχνητή νοημοσύνη και την κλιματική καταστροφή!
του Γιώργου Μητραλιά
Το γεγονός ότι υπάρχει μια εξαίρεση στην παγκόσμια ραγδαία άνοδο της ακροδεξιάς και ότι αυτή η εξαίρεση παίρνει σάρκα και οστά στην καρδιά του παγκόσμιου καπιταλισμού, στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής, δεν μπορεί παρά να αφήσει εντελώς έκπληκτους και άναυδους όλους εκείνους που μεγάλωσαν με τη βεβαιότητα ότι τίποτα δεν μπορεί να αλλάξει στην βαθιά αντιδραστική κοινωνία της αμερικανικής υπερδύναμης. Γι’ αυτό άλλωστε, όπως και σχεδόν παντού αλλού, στη χώρα μου, την Ελλάδα, το προσφιλές σύνθημα ολόκληρης της αριστεράς που φωνάζεται στις διαδηλώσεις εδώ και μισό αιώνα. είναι το πολύ εύγλωττο και κάπως απλοϊκό, αν όχι ρατσιστικό… «Αμερικανοί φονιάδες των λαών»…
Έτσι, ενώ παντού αλλού, και κυρίως στην Ευρώπη, αυτή η ραγδαία άνοδος της ακροδεξιάς οδηγεί σε ιστορικές εκλογικές επιτυχίες και φοβίζει για ακόμα χειρότερα στους προσεχείς μήνες στη Γαλλία, την Ισπανία, το Ηνωμένο Βασίλειο και αλλού, στις Ηνωμένες Πολιτείες διαπιστώνεται ένα διαμετρικά αντίθετο φαινόμενο: από τη μια, η άλλοτε θριαμβεύουσα αμερικανική ακροδεξιά, που ενσαρκώνει ο ίδιος ο πρόεδρος Τραμπ, βρίσκεται σε μια ολοένα και βαθύτερη κρίση, καθώς απορρίπτεται από τη μεγάλη πλειοψηφία ενός απογοητευμένου και οργισμένου αμερικανικού πληθυσμού. Και από την άλλη, αυτή η κρίση της αμερικανικής ακροδεξιάς συμβαδίζει με την εκρηκτική άνοδο της νέας ριζοσπαστικής αριστεράς, που σημειώνει διαδοχικές εκλογικές επιτυχίες και βλέπει την επιρροή της να αυξάνεται σε χρόνο ρεκόρ! (1)
Είναι προφανές ότι τέτοια γεγονότα ιστορικής εμβέλειας, που εκτυλίσσονται στην ίδια την καρδιά του παγκόσμιου καπιταλισμού, θα επηρεάσουν πολύ πέρα από τα σύνορα των Ηνωμένων Πολιτειών. Και αυτό καθώς μάλιστα η αμερικανική ακροδεξιά δεν είναι μια οποιαδήποτε ακροδεξιά. Με την εξαιρετικά ενεργή υποστήριξη του ενοίκου του Λευκού Οίκου και της κυβέρνησής του, και έχοντας, κατά συνέπεια, στη διάθεση της τεράστια μέσα, η αμερικανική ακροδεξιά ενέπνευσε, υποστήριξε, χρηματοδότησε, εκπαίδευσε και κατεύθυνε, στα τελευταία δέκα χρόνια, τα κόμματα και τις οργανώσεις της ακροδεξιάς σε όλο τον κόσμο, με ιδιαίτερη προτίμηση στα πιο σκληροπυρηνικά, συμπεριλαμβανομένων των νεοφασιστικών και νεοναζιστικών σχηματισμών. Αυτό την έχει καταστήσει το κέντρο της «Φαιάς Διεθνούς» της εποχής μας, της οποίας εξάλλου ηγείται σε συνεργασία με τη Ρωσία του Πούτιν.
Το δίδαγμα που προκύπτει από τα παραπάνω βγάζει μάτια: το ειδικό βάρος και η καθοριστική σημασία της αμερικανικής ακροδεξιάς εντός της παγκόσμιας ακροδεξιάς έχουν για αποτέλεσμα ότι η βαθιά παρούσα κρίση της προκαλεί ή προκειται να προκαλέσει σύγχυση και απογοήτευση στις τάξεις της παγκόσμιας ακροδεξιάς, σηματοδοτώντας την παύση ή ακόμη και το τέλος της αδιάκοπης ραγδαίας ανόδου της τα τελευταία τουλάχιστον δέκα χρόνια. Ωστόσο, προσοχή: αυτή η κρίση δεν πέφτει από τον ουρανό, αλλά είναι, σε μεγάλο βαθμό, αποτέλεσμα της παρούσας ιστορικής ανόδου της αμερικανικής ριζοσπαστικής αριστεράς. Μιας ανόδου της ριζοσπαστικής Αριστεράς που επιδεινώνει περαπέρα την κρίση της τραμπιστικής ακροδεξιάς, καθιστώντας την όλο και πιο αδιέξοδη, καθώς μάλιστα αυτή η άνοδος επιτυγχάνεται σε βάρος και του κατεστημένου του Δημοκρατικού Κόμματος, και άρα σε βάρος του παραδοσιακού δικομματισμού και του (καπιταλιστικού) συστήματος που το δημιούργησε και το συντηρεί!
Το δίδαγμα που πρέπει να αντλήσει η ευρωπαϊκή Αριστερά είναι όχι μόνο ότι έχει πολλά να μάθει από τις εμπειρίες της αμερικανικής ριζοσπαστικής Αριστεράς, αλλά και, κυρίως, ότι πρέπει να συμμαχήσει και να συντονιστεί μαζί της το συντομότερο δυνατό! Και αυτό ανεξάρτητα από τις διαφορές ή ακόμα και τις διαφωνίες που μπορεί να υπάρχουν στο άλφα ή στο δείνα ζήτημα. Επειδή η ενότητα δράσης επιβάλλεται σε όλους και όλες μας περισσότερο από ποτέ, σε μια δραματική στιγμή της ιστορίας της ανθρωπότητας κατά την οποία ο συντονισμός των δυνάμεών μας συνιστά μια απεγνωσμένη κατεπείγουσα υποχρέωση.…
Και όταν κάνουμε λόγο για απεγνωσμένη κατεπείγουσα υποχρέωση, δεν πρόκειται διόλου ούτε για υπερβολή ούτε για ρητορικό σχήμα. Ήταν ήδη απεγνωσμένα κατεπείγουσα υποχρέωση εξαιτίας της κλιματικής καταστροφής που επιταχύνεται και δείχνει πλέον να φτάνει σε σημεία καμπής με συνέπειες που μοιάζουν πια με εφιάλτη. Όμως, η υποχρέωση γίνεται ακόμη πιο επείγουσα από τότε που ερευνητές στον τομέα της Τεχνητής Νοημοσύνης προειδοποιούν δημοσίως ότι η ΤΝ απειλεί άμεσα την ίδια την επιβίωση της ανθρωπότητας (!), και διευθύνοντες σύμβουλοι γιγάντων της ΤΝ, όπως η Anthropic και η OpenAI, υπαινίσσονται, επίσης δημοσίως, ότι αυτές οι προειδοποιήσεις είναι βάσιμες!
Προφανώς, δεν αποτελεί έκπληξη το γεγονός ότι ο Τραμπ σπεύδει να χαρακτηρίσει τις προειδοποιήσεις αυτές «απάτη» (hoax). Εξάλλου, είχε χρησιμοποιήσει την ίδια λέξη «hoax» για να περιγράψει την κλιματική καταστροφή. Αλλά, προσοχή: η άνευ όρων υπεράσπισή του της τεχνητής νοημοσύνης δεν οφείλεται μόνο στο γεγονός ότι ο ίδιος και οι δικοί του έχουν επενδύσει σημαντικά στους γίγαντες της τεχνητής νοημοσύνης. Η στάση του, όπως άλλωστε και αυτή του αντιπροέδρου του JD Vance, εξηγείται επίσης από τον φόβο που τους προκαλεί η αυξανόμενη αντίθεση του 70% των Αμερικανών πολιτών στην τεχνητή νοημοσύνη, η οποία έρχεται να προστεθεί στη λαϊκή οργή που προκαλούν οι πολιτικές του Τραμπ. Όπως σωστά επισημαίνει το CNN, "σενάρια τρόμου που σχετίζονται με την ΤΝ θα μπορούσαν να ενισχύσουν τις ανησυχίες των Αμερικανών όσον αφορά την εξουσία που κατέχει μια χούφτα δισεκατομμυριούχων ολιγαρχών του τεχνολογικού τομέα, δημιουργώντας ενδεχομένως νέες επικίνδυνες κοινωνικές εντάσεις». (2)
Είναι ευνόητο ότι μια ριζοσπαστική αριστερά δεν μπορεί να αγνοήσει ούτε τις προειδοποιήσεις των ειδικών της ΤΝ, ούτε τους φόβους και τις ανησυχίες τους, τις οποίες πρέπει να λάβει πολύ σοβαρά υπόψη. Ωστόσο, η αντίθεσή της στην ΤΝ δεν μπορεί να περιορίζεται σε μια αντίθεση στις «υπερβολές» της ούτε στον «κίνδυνο» να πέσει στα χέρια τρομοκρατών και άλλων «εχθρών» της Δύσης, όπως υποστηρίζουν όλοι όσοι προτείνουν την «επιβράδυνση» της (slowdown). Αυτός είναι, εξάλλου, ο λόγος – και προφανώς δεν είναι τυχαίο – που ο δήμαρχος της Νέας Υόρκης, Ζοχράν Μαμντάνι, μόλις απαγόρευσε τη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης στα σχολεία της πόλης του, από το νηπιαγωγείο έως το τέλος του γυμνασίου (600.000 μαθητές επηρεάζονται), και μάλιστα για ένα έτος, ώστε ο δήμος να έχει το χρόνο να αξιολογήσει τις επιπτώσεις αυτής της απαγόρευσης στη μάθηση.
Μια ριζοσπαστική αριστερά δεν μπορεί λοιπόν να αρκείται σε μια τέτοια «αντίθεση» που περιορίζεται στην «επιβράδυνση» της ΤΝ. Πρέπει να φτάσει στην ουσία των πραγμάτων, πρέπει να την απορρίψει εντελώς! Γιατί; Μα, επειδή, όπως λέει τόσο σωστά ο Romaric Godin, «αυτή η τεχνολογία έχει σχεδιαστεί ως εργαλείο κοινωνικού ελέγχου, καθώς στοχεύει να ορίσει την αλήθεια και να αποικίσει την πραγματικά βιωμένη ζωή. Καθορίζει τις ατομικές επιλογές, καθορίζει τι είναι αλήθεια και τι ψέμα, αντικαθιστά τη διαδρομή της σκέψης με μια παραπλανητική αμεσότητα και δημιουργεί μια καταναγκαστική εξάρτηση. Με λίγα λόγια, είναι μια μηχανή που δεκαπλασιάζει την αλλοτρίωση, η οποία έχει ήδη ενισχυθεί από τα ψηφιακά εργαλεία που η «αριστερά» δεν καταπολέμησε διόλου και τα οποία την καταβρόχθισαν (…) όπως λέγαμε παλιά, «δεν καταπολεμάμε την αλλοτρίωση με αλλοτριωμένα μέσα». Η υιοθέτηση της ΤΝ σε αυτόν τον αγώνα σήμερα θα σφραγίσει την οριστική νίκη του καπιταλισμού (,,,) Η ΤΝ έχει σχεδιαστεί ως εχθρός των συνθηκών ύπαρξης του ανθρώπου, είτε ως κοινωνικού όντος είτε ως φυσικού όντος. Δεν μπορεί να είναι εργαλείο χειραφέτησης, επειδή είναι εργαλείο καταστροφής (…) θα μας καταπιεί όλους, επειδή είναι αυτός ο Μολόχ που δημιούργησαν οι καπιταλιστές για να καταστήσουν περιττή την ανθρώπινη ζωή, αυτό το τελευταίο εμπόδιο στην κυριαρχία της πραγματικής αφαιρετικότητας του κεφαλαίου».(3)
Κατά συνέπεια, δεν μπορούμε παρά να συμφωνήσουμε απόλυτα με τον συγγραφέα αυτών των γραμμών, όταν καταλήγει στο λογικό συμπέρασμα, με το εξής επείγον αγωνιστικό κάλεσμα : «Η ενεργή άρνηση της ΤΝ, της “υπερβολικής διαφήμισις” της, των “εξοικονομήσεων χρόνου” της, των “λύσεών” της, μπορεί να αποτελέσει το θεμέλιο ενός κοινωνικού κινήματος ικανού να αμφισβητήσει την καπιταλιστική τάξη και την καταστροφή που τη συνοδεύει. Απομένει βέβαισ ακόμα να οικοδομηθεί, αλλά αποτελεί, παρ’ όλα αυτά, τη μόνη συνεπή οδό για να αντισταθούμε στην καταστροφή που έρχεται». Να αντισταθούμε και να αγωνιστούμε μαζί με τους συντρόφους της ριζοσπαστικής αριστεράς των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής…
Σημειώσεις
1. Σχετικά με το θέμα αυτό, δείτε τα άρθρα μας Είναι καιρός να συνειδητοποιήσουμε ότι στην Αμερική παίρνει σάρκα και οστά μια μεγάλη ριζοσπαστική Αριστερά! : https://www.contra-xreos.gr/
Και επίσης Όταν ο Τραμπ κρούει τον κώδωνα του κινδύνου ενάντια στους«
2. A fateful turning point for humanity and AI could redefine American politics : https://edition.cnn.com/2026/
3. La gauche doit-elle céder aux chants des sirènes de l’intelligence artificielle ?: https://blogs.mediapart.fr/