Middle East: What’s at stake in the crisis over Qatar?
Middle East: What’s at stake in the crisis over Qatar? by ACHCAR Gilbert A brewing conflict among the rulers of the Persian Gulf region reached a crisis stage in early June when Saudi Arabia led other countries o
Maroc: ​Manifestation de soutien à Rabat avec les soulèvements du Rif (video  Attac)
Maroc: ​Manifestation de soutien à Rabat avec les soulèvements du Rif (video  Attac)
Nawel Ben Aissa, une voix vive du Rif
Nawel Ben Aissa, une voix vive du Rif par Omar Aziki , Nawel Ben Aissa Le Maroc vit actuellement une vague de protestation sociale très large initiée par le mouvement de contestation populaire dans le Rif au nord du
Maroc: Appel pour le Rif en lutte
Maroc: Appel pour le Rif en lutte par ATTAC/CADTM Maroc* A toutes les victimes du despotisme, de l’oppression, à toutes celles et ceux qui voient leur dignité bafouée et qui aspirent à un Maroc démocratique.
The times they are a changing: Rebuilding collective action in Albania
The times they are a changing: Rebuilding collective action in Albania by QOSJA Griselda* Following a wave of protests in Zharrez, Albania, Griselda Qosja spoke with activists affiliated with two of the leading leftist
A state of crisis in North-East Asia – The North Korea issue
A state of crisis in North-East Asia – The North Korea issue by ROUSSET Pierre The Korean crisis has gone from chronic to acute since the election of Donald Trump to the presidency of the United States. Against a bac
Battre Le Pen dans les urnes et dans la rue!
Battre Le Pen dans les urnes et dans la rue! Par Michael Lowy Le mot d'ordre proposé par certains camarades, "Pas un seul vote pour Marine Le Pen", n'est pas suffisant. On peut "ne pas voter" MLP en votant blanc ou en
PROGRAM - REGISTRATION - 5th CADTM Europe Summer School
Choosing is defiance ! 5th CADTM Europe Summer School PROGRAM and REGISTRATION by CADTM Belgium Save the dates and sign up here ! From Friday 30th of June to Sunday 2nd of July, the 5th CADTM Europe Summer School w
The Serbian Left’s Next Move
The Serbian Left’s Next Move After Aleksandar Vučić’s questionable election victory, Serbian radicals have a rare opening. by Pavle Ilić* Like most recent elections, this spring’s presidential campaign in
Serbie: un mouvement inédit de protestation menace l’«autocrate» Vučić
Serbie: un mouvement inédit de protestation menace l’«autocrate» Vučić Par Jean-Arnault Dérens et Philippe Bertinchamps (Mediapart) Depuis une semaine, le mouvement de protestation ne cesse de s’étendre, pre
Présidentielle 2017 : l’élection de toutes les surprises ?
Présidentielle 2017 : l’élection de toutes les surprises ? – « La clé est dans l’ampleur du vote Mélenchon » par MARTELLI Roger Jusqu’à ce jour, les péripéties de l’élection présidentielle auro
French presidential election: factory worker Poutou emerges as star of TV debate
French presidential election: factory worker Poutou emerges as star of TV debate by WILLSHER Kim The 11 presidential candidates faced off in a live televised debate, with anti-capitalist Poutou goading rivals over thei
Release of Arctic Methane
Release of Arctic Methane "May Be Apocalyptic," Study Warn By Dahr Jamail, Truthout | Report On a lake, plumes of gas, most likely methane from the breakdown of carbon in sediments below the lake, keep the water fro
The Dutch elections: Very little reason to celebrate
The Dutch elections: Very little reason to celebrate by Mathijs van de Sande This is ridiculous. Avaaz is circulating a petition to thank the "Dutch people" (whoever that may be) for "choosing hope, unity, and dialogue

Αναζήτηση

29 Ιουλίου 2010

Η Ουγγαρία αψηφά το ΔΝΤ

του Jerome Duval

Η Ουγγαρία που θα έχει για έξι μήνες τη προεδρία της ΕΕ από τη 1η Ιανουαρίου 2011, υφίσταται πολύ έντονα τις συνέπειες μιας χρηματιστικής κρίσης που δεν λέει να τελειώσει. Αν και όχι πολύ μακριά από τους στόχους του Μάαστριχτ ως προς το έλλειμμα (3,8% το 2008), η Ουγγαρία έγινε η πρώτη χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης που έτυχε της οικονομικής υποστήριξης της τρόικας ΔΝΤ, ΕΕ και Παγκόσμιας Τράπεζας.Τον Οκτώβριο του 2008, αποφασίζεται για την Ουγγαρία ένα σχέδιο 20 δισεκατομμυρίων ευρώ: 12,3 δισεκατομμύρια ευρώ της δανείζει το ΔΝΤ , 6,5 η Ευρωπαϊκή Ένωση και 1 η Παγκόσμια Τράπεζα.  Το χρέος αυξάνει μηχανικά. Πέρα από την άμεση αφαίμαξη σε πληρωμές τόκων που βαραίνει το έλλειμμα, οι όροι είναι σκληροί για το πληθυσμό: αύξηση κατά 5 μονάδες του ΦΠΑ, που βρίσκεται σήμερα στο 25%, νόμιμη ηλικία συνταξιοδότησης που ανεβαίνει στα 65 χρόνια, πάγωμα των μισθών των δημοσίων υπαλλήλων για δυο χρόνια, κατάργηση της 13ης σύνταξης, μείωση των δημόσιων βοηθειών στη γεωργία και στις δημόσιες μεταφορές… 

Η άκρα δεξιά μπαίνει στο Κοινοβούλιο

Η Ουγγαρία, που προηγουμένως την κυβερνούσαν οι σοσιαλδημοκράτες, είχε κατορθώσει να διατηρήσει ένα σχετικά προστατευτικό κοινωνικό σύστημα, αλλά η εφαρμογή, μετά από παρότρυνση του ΔΝΤ, σκληρών μέτρων λιτότητας δυσαρέστησε το πληθυσμό με αποτέλεσμα να επωφεληθεί η συντηρητική δεξιά που κέρδισε τις βουλευτικές εκλογές του Απριλίου 2010.  Ωστόσο, η νίκη του νέου συντηρητικού πρωθυπουργού Βίκτορ Όρμπαν, χαιρετίστηκε αμέσως από την εταιρία αξιολόγησης Fitch Ratings που εκτίμησε ότι το κόμμα του, το Fidesz, που είχε συγκεντρώσει την απαιτούμενη πλειοψηφία για να τροποποιήσει το Σύνταγμα, «αντιπροσωπεύει μια ευκαιρία για να εισαγάγει διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις» (1). Οι σοσιαλδημοκράτες γνώρισαν λοιπόν μια ιστορική ήττα και άνοιξαν μια λεωφόρο στην άκρα δεξιά (Jobbik) που μπήκε για πρώτη φορά στη Βουλή με το 16,6%.

Με το που ανέβηκε στην εξουσία, η κυβέρνηση άρχισε να κινδυνολογεί για την οικονομική κατάσταση της χώρας κάνοντας λόγο για μια υποτίμηση του ελλείμματος από τη προηγούμενη κυβέρνηση, που θα έφτανε το 7,5% του ΑΕΠ, δηλαδή πολύ πάνω από το 3,8% που υπολόγιζε το ΔΝΤ. Μπλόφα ή παραχάραξη των στατιστικών; Την επόμενη 5 Ιουνίου 2010, ένας άνεμος πανικού προκαλεί πτώση των Χρηματιστηρίων του Λονδίνου, Παρισιού, Βουδαπέστης…και το ευρώ υποτιμάται από το φόβο δυσκολιών ανάλογων με εκείνων της Ελλάδας. Πιεσμένη, η κυβέρνηση προσπαθεί τότε να διορθώσει τα πράγματα και πολλαπλασιάζει τα ανακοινωθέντα για να ηρεμήσει όσο είναι δυνατό τους αφιονισμένους κερδοσκόπους.deuda3

Να φορολογηθεί το κεφάλαιο ή η εργασία;

Για να μειώσει το έλλειμμα στο 3,8% του ΑΕΠ το 2010 όπως το απαιτεί το ΔΝΤ και η ΕΕ, η κυβέρνηση ετοιμάζεται να επιβάλλει ένα προσωρινό φόρο στο σύνολο του χρηματιστικού τομέα, που θα επέτρεπε να καρπωθεί το 0,45% του καθαρού ενεργητικού των τραπεζών (υπολογισμένου όχι επί των κερδών αλλά επί του τζίρου), να φορολογήσει με 5,2% τα εισοδήματα των ασφαλιστικών εταιριών και με 5,6% τις άλλες χρηματιστικές οντότητες (χρηματιστήριο, χρηματιστικούς πράκτορες, διαχειριστές επενδυτικών ταμείων…). Η Ουγγαρία πλειοδοτεί έτσι έναντι του Ομπάμα που έκανε μια δειλή αναφορά σε ένα φόρο μόνο 0,15% επί των τραπεζών. Όμως, αυτό το μέτρο που θα έπρεπε να αποφέρει ετήσια έσοδα περίπου 650 εκατομμυρίων ευρώ επί δυο χρόνια (το 2010 και 2011), δηλαδή περίπου  το 0,8% του ΑΕΠ σύμφωνα με τη κυβέρνηση, δεν αρέσει στις τράπεζες: αυτές ασκούν πίεση και απειλούν να αποσύρουν τις επενδύσεις τους από την Ουγγαρία. Όσο για το ΔΝΤ, αυτό σταματάει κάθε διαπραγμάτευση και απειλεί να κλείσει τη κάνουλα των πιστώσεων που παραχώρησε το 2008. Και όμως, το σχέδιο που έπρεπε αρχικά να εκπνεύσει το Μάρτιο του 2010 είχε παραταθεί μέχρι τον Οκτώβριο του ίδιου έτους.

Φυσικά, είναι το σχέδιο φορολόγησης του χρηματιστικού τομέα, πραγματικό μήλο της έριδος μεταξύ του ΔΝΤ και της Ουγγαρίας, που μπλοκάρει τη συνέχιση του δανείου. Το ΔΝΤ εκτιμάει ότι η χώρα πρέπει να πάρει μέτρα σύμφωνα με το παρόν νεοφιλελεύθερο δόγμα: δηλαδή να φορολογήσει τους φτωχούς πριν φορολογήσει τις τράπεζες. Βέβαια, οι φτωχοί δεν έχουν πολλά λεφτά αλλά υπάρχουν πολλοί φτωχοί…Μήπως δεν αντιληφθήκατε τον κυνισμό εν δράσει;

Επιπλέον, το σχέδιο για πλαφόν στις αμοιβές στο δημόσιο τομέα, συμπεριλαμβανομένου του μισθού του διοικητή της κεντρικής τράπεζας, βρίσκεται εντελώς στους αντίποδες των συστάσεων του ΔΝΤ που προτιμάει μια εξίσωση προς τα κάτω μειώνοντας ή παγώνοντας τους μισθούς όπως π.χ. στην Ελλάδα ή στη Ρουμανία. Προσοχή πάντως να μην δημιουργηθούν αυταπάτες σχετικά με ένα κόμμα που είχε ευνοήσει τη διείσδυση του νεοφιλελευθερισμού στη δεκαετία του 1990…

«Είτε ο τραπεζικός φόρος είτε η λιτότητα»

Ο Christoph Rosenberg, που ήταν επικεφαλής της αντιπροσωπείας του ΔΝΤ στην Ουγγαρία, ξεκαθάρισε ότι η διεθνής οργάνωση επιθυμούσε να έχει περισσότερες διευκρινίσεις σχετικά με τον προϋπολογισμό του επόμενου έτους: «Όταν έλθουμε την επόμενη φορά, εκτός κι αν έλθουμε την επόμενη εβδομάδα, η κυβέρνηση θα έχει λογικά προχωρήσει τον προϋπολογισμό 2011 και θα πρόκειται για ένα πολύ σημαντικό προϋπολογισμό», είπε. Για ακόμα μια φορά, το ΔΝΤ ετοιμάζεται να διορθώσει τη κυβέρνηση και να παρέμβει άμεσα στην επεξεργασία του ουγγρικού προϋπολογισμού καταπατώντας κάθε εθνική κυριαρχία. Στο μεταξύ, το ΔΝΤ εκτιμάει ότι η χώρα πρέπει να πάρει «συμπληρωματικά μέτρα» λιτότητας για να πετύχει τους στόχους του ελλείμματος που  το ίδιο είχε θέσει. Από τη μεριά του, ο υπουργός οικονομικών Gyorgy Matolcsy δηλώνει στη διάρκεια συνέντευξης: «Έχουμε πει ότι δεν μπορούμε να εφαρμόσουμε νέα μέτρα λιτότητας (…). Πάνε πέντε χρόνια που εφαρμόζουμε μέτρα λιτότητας, κι αυτός είναι ο λόγος που βρισκόμαστε σε αυτή τη κατάσταση». «Θα επιβάλλουμε το τραπεζικό φόρο, γνωρίζουμε ότι πρόκειται για ένα πρόσθετο μεγάλο βάρος, αλλά γνωρίζουμε επίσης ότι δεν μπορούμε να πετύχουμε (το στόχο) ενός ελλείμματος του 3,8%», «Είναι είτε ο τραπεζικός φόρος, είτε η λιτότητα» πρόσθεσε ο ίδιος. Προκειμένου να προστατευθεί από μιαν άκρα δεξιά σε πλήρη άνοδο κατά τις προσεχείς δημοτικές εκλογές στις αρχές Οκτωβρίου, η συντηρητική δεξιά στην εξουσία θέλει να αποφύγει να πάρει υπερβολικά αντιλαϊκά μέτρα και απορρίπτει κάθε συνέχιση των διαπραγματεύσεων με το ΔΝΤ.

Ολοκληρωμένη η ρήξη μεταξύ της Ουγγαρίας και του ΔΝΤ;

Στις 17 Ιουλίου το ΔΝΤ αναστέλλει τις διαπραγματεύσεις και κατά συνέπεια, την εκταμίευση νέων δόσεων. Σε μια πρώτη φάση, η τιμωρία των αγορών δεν άργησε να έλθει και το εθνικό νόμισμα, το φιορίνι υποχωρούσε περίπου κατά 2,4% στο άνοιγμα, ενώ το Χρηματιστήριο έχανε πάνω από 4%. Τότε ο πρωθυπουργός  Βίκτορ Όρμπαν βγαίνει στο προσκήνιο και πετυχαίνει να ηρεμήσει τη κερδοσκοπία ευχαριστώντας το ΔΝΤ για τη «τρίχρονη βοήθειά του» ενώ ταυτόχρονα υπενθυμίζει ότι «η συμφωνία για το δάνειο εκπνέει τον Οκτώβριο και άρα δεν υπάρχει τίποτα προς αναστολή». Και τονίζει «οι τράπεζες ήταν στην αφετηρία της παγκόσμιας κρίσης, και είναι φυσιολογικό να συμβάλουν στην ανάκαμψη» της κατάστασης.

Ο νέος νόμος για το χρηματιστικό φόρο που προβλέπει εξάλλου μια μείωση του φόρου επί των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων από 16% σε 10%, εγκρίνεται με συντριπτική πλειοψηφία (301 ψήφοι υπέρ και μόνο 12 κατά) στις 22 Ιουλίου από το Κοινοβούλιο όπου κυριαρχεί το Fidesz του κ. Όρμπαν. Χωρίς καμιά έκπληξη, ήδη από την επομένη, οι εταιρίες αξιολόγησης Moody’s και Standard and Poor’s θέτουν το  βαθμό του ουγγρικού κυρίαρχου χρέους  υπό παρακολούθηση συνοδευόμενη από μια ενδεχόμενη υποβάθμιση. Ο ρόλος αυτών των εταιριών, που είναι δικαστές και ταυτόχρονα κατήγοροι σε ένα θανατερό κερδοσκοπικό σύστημα, συνοψίζεται σε ελάχιστο χρόνο: βελτιώνουν το βαθμό κατά την άνοδο της συντηρητικής κυβέρνησης στην εξουσία εκτιμώντας ότι αυτή ακολουθεί το δρόμο της καπιταλιστικής λιτότητας και όταν αντιλαμβάνονται ότι τα μέτρα παίρνουν ένα δρόμο  διαφορετικό από εκείνο του νεοφιλελεύθερου δόγματος, ετοιμάζονται να τον υποβαθμίσουν.

Η εφημερίδα «Le Monde» υποστηρίζει τους πιστωτές

Αντίθετα από ό,τι λέει η γαλλική εφημερίδα Le Monde (2) στις 20 Ιουλίου, πρέπει να υποστηριχτεί η δηλωμένη ανυποταγή της ουγγρικής κυβέρνησης απέναντι στο ΔΝΤ καθώς και η ιδέα να κάνει το ίδιο απέναντι στον άλλο πιστωτή του, την Ευρωπαϊκή Ένωση. Το να πάρει τις αποστάσεις της από αυτούς του πιστωτές δεν συνιστά για κανένα λόγο μια ύβρη προς τον ουγγρικό λαό που θα πρέπει σε τελική ανάλυση να αποπληρώσει ένα χρέος οι όροι του οποίου αποτελούν ήδη ένα βαρύ φορτίο για το πληθυσμό.

Φυσικά, πρέπει να πάνε πέρα από μιαν απλή διπλωματική ρήξη προτείνοντας π.χ. ένα ενιαίο μέτωπο χωρών ενάντια στην αποπληρωμή του χρέους, επειδή όπως το είχε πει τόσο καλά ο Σανκάρα, παλιός πρόεδρος της Μπουρκίνα Φάσο, λίγους μήνες πριν δολοφονηθεί: «Το χρέος δεν μπορεί να αποπληρωθεί επειδή κατ’αρχή αν δεν πληρώσουμε, οι δανειστές μας δεν πρόκειται να πεθάνουν. Είμαστε σίγουροι για αυτό. (…) Αν ολομόναχη η Μπουρκίνα Φάσο αρνηθεί να πληρώσει το χρέος, δεν θα είμαι παρών στην επόμενη συνδιάσκεψη.  Αντίθετα, με την υποστήριξη όλων εκείνων που έχω ανάγκη, (χειροκροτήματα) με την υποστήριξη όλων, θα μπορέσουμε να αποφύγουμε να πληρώσουμε. Και αποφεύγοντας να πληρώσουμε θα μπορέσουμε να αφιερώσουμε τους ισχνούς μας πόρους στην ανάπτυξή μας.» (3)  Μόνο μια λαϊκή κινητοποίηση που απαιτεί την αλήθεια για το προορισμό των δανεισθέντων ποσών μαζί με την ικανοποίηση των μισθολογικών αιτημάτων καθώς και εκείνων που αναφέρονται στην απασχόληση ή τη κοινωνική προστασία θα επιτρέψει να κάνουμε να πληρώσουν το κόστος της κρίσης οι αληθινοί υπεύθυνοί της.

Να γιατί είναι πρωταρχικό για τους λαούς της Ευρώπης και αλλού, να περάσουν από audit αυτά τα γεμάτα ανομίες χρέη προκειμένου να καταγγείλουν την αποπληρωμή τους. Πρόκειται για ένα πρώτο βήμα προς την κυριαρχία που θα επέτρεπε να αφιερώσουν αυτά τα τεράστια ποσά που προορίζονται στην εξόφληση του χρέους  στις πραγματικές ανάγκες των πληθυσμών στους τομείς της υγείας, της εκπαίδευσης ή των συντάξεων, να διατηρήσουν τις δημόσιες υπηρεσίες αντί να τις προσφέρουν στις ιδιωτικές επιχειρήσεις.

(1)  Hongrie: Fitch salue le resultat electoral, Le Figaro, 26 Απριλίου 2010

(2)  « Ο κ. Ορμπάν επιδεικνύει ανοιχτά μια υβριστική ελαφρότητα απέναντι στους πιστωτές του», Le Monde, 19 Ιουλίου 2010.

(3)  Ομιλία του Τομά Σανκάρα στην Αντίς Αμπέμπα, στις 29 Ιουλίου 1987, μερικούς μήνες πριν το θάνατό του.


scroll back to top